Purmerend zoals we de stad vandaag kennen, is voor een groot deel pas in de twintigste eeuw ontstaan. Toch gaat de geschiedenis van Purmerend vele eeuwen verder terug. Van een kleine nederzetting tussen water en veengebied ontwikkelde Purmerend zich tot een belangrijke marktstad en uiteindelijk tot een moderne stad met een centrale functie binnen Waterland.
Wie door de historische binnenstad loopt, ziet nog altijd sporen van die ontwikkeling. Namen als de Koemarkt, Kaasmarkt, Where, Beemsterburgwal en Slotplein herinneren aan perioden waarin handel, landbouw en water een bepalende rol speelden in het dagelijks leven.